Het fabeltje van Light producten en voedingslabels

Voor vrijwel ieder bewerkt product is een “Light” variant verkrijgbaar. Voor 2007 waren er geen wettelijke regels voor Light producten. Het gebeurde dan ook regelmatig dat Light producten veel meer calorieën bevatten dan de normale variant. Sinds 2007 is er Europese regelgeving waar de Light varianten aan moeten voldoen om het “Light label” te mogen dragen. De wet zegt het volgende over Light producten:

  • Het Light product moet minstens 30% van een bepaalde nutriënt minder bevatten dan het gewone product. (Denk aan vet of suiker)
  • Voor micro-nutriënten geldt een verschil van 10% ten opzichte van de normale variant. (mineralen en vitaminen)
  • Voor zout moet er een verschil van minstens 25% zijn ten opzichte van het gewone product. (Natrium)
  • De energetische waarde moet 30% lager zijn bij Light producten dan bij de gewone variant. (minder calorieën)

Waarom de regels van Light producten niet werken

Op het eerste gezicht lijkt er niet zoveel aan te merken op de wetgeving. Er moet op het product staan of er minder zout, vet, suiker, en/of calorieën in het product zit. De praktijk wijst echter anders uit. De Light producten hoeven niet aan alle 4 de bovenstaande regels te voldoen. Slechts 1 van deze regels is al voldoende om het Light label te mogen dragen. En dat is waar het vaak fout gaat. Een goed voorbeeld is de Light Pindakaas die in december 2015 nog genomineerd was door voedselwaakhond Foodwatch voor het Gouden Windei voor meest misleidende product. Deze pindakaas droeg het Light label, wat betekent dat het aan 1 van de bovenstaande regels heeft voldaan. Dit klopt ook. De Light pindakaas bevatte 30% minder vet dan de gewone pindakaas, waardoor het een Light product genoemd mocht worden. De Light pindakaas bevatte echter 451% meer suiker dan de gewone variant. Het is maar wat je “Light” noemt. De Light pindakaas is niet het enige product waar zeer creatief met de regels om wordt gegaan. Veel Light producten bevatten minder van de ene nutriënt, om dit vervolgens te compenseren met veel teveel andere nutriënten. Minder vet? We stoppen er meer suiker in. Minder suiker? Laten we er meer vet in stoppen. Het moet tenslotte wel lekker smaken.

Vetarm en bron van vezels

Naast het Light label zijn er nog veel meer labels die we op producten kunnen vinden. Denk bijvoorbeeld aan vetarm, suikerarm, bron van vezels en bron van eiwitten. Ook deze labels mogen enkel toegepast worden als er aan de Europese wetgeving is voldaan. We zetten de bekendste even op een rijtje:

  • Vetarm: Vet mag maximaal 1,5 gram per 100ml of 3 gram per 100 gram in het product voorkomen.
  • Suikerarm: Suiker mag maximaal 5 gram per 100 gram of 2,5 gram per 100ml in het product voorkomen.
  • Bron van vezels: Minimaal 3 gram per 100 gram of 1,5 gram per 100 calorieën in het product.
  • Bron van eiwitten: Minimaal 12% van het product moet uit eiwitten bestaan.

Leuk en aardig die labels, maar veel mensen krijgen een verkeerd beeld van de tientallen verschillende labels die er bestaan. Als de producten de bovenstaande labels bevatten, dan kan ik me voorstellen dat veel mensen denken dat ze gezond bezig zijn. Er staat tenslotte een gezond label op. Het zegt echter niets over de andere voedingsstoffen in het product. Vetarm? Stop het maar vol met suikers. Je mag nog steeds het label vetarm dragen. Bron van eiwitten? Eiwitten zijn goed voor de spieren, maar waar bestaat de andere 88% van het product uit? Suiker? Transvetten? Het maakt helemaal niets uit. Mensen denken door deze labels dat ze goed bezig zijn met hun voeding, maar zonder de voedingswaardes te lezen heb je nog steeds geen idee of het daadwerkelijk gezond is wat je eet. Vaak zijn deze voedingslabels door de voedselproducenten in het leven geroepen voor de marketing. Producten met deze labels verkopen simpelweg beter. Consumenten denken gezond bezig te zijn, maar spekken in werkelijkheid de kas van de producenten in plaats van dat ze daadwerkelijk gezond bezig zijn.

Consumentenbond en vinkjes

Vandaag komt de Consumentenbond naar buiten dat de “vinkjes” die we op veel producten vinden een vorm van misleiding is. Deze labels herken je aan de “Bewuste keuze” of “Gezonde keuze” die we in veel supermarkten terugvinden. Dit vinkje is oorspronkelijk in het leven geroepen om mensen een gezondere keuze te laten maken op het gebied van voeding. De vinkjes staan echter op allerlei soorten producten, ook op bijvoorbeeld koekjes of frituurvet. Dat er een vinkje staat op een bepaald merk frituurvet betekent misschien dat het binnen die productcategorie de betere keuze is, maar dat maakt frituurvet nog steeds niet gezond. Bij veel mensen is er onduidelijkheid over de vinkjes en daarmee werken ze simpelweg niet. De voedingswaardetabel wordt niet gelezen en er wordt enkel gekeken naar de vinkjes. Dit is echter niet alleen toe te schrijven aan de voedselproducenten. Het gemak en de luiheid van de Nederlandse consument speelt ook een rol.

Hoe nu verder?

De Europese wetgeving omtrent Light producten en andere labels werken op het moment simpelweg niet. Er wordt creatief met de wetgeving omgesprongen, waardoor veel Light producten helemaal niet zo Light blijken te zijn. Ook andere labels en de bekende vinkjes, al dan niet door de producenten gecreëerd, zeggen vrij weinig over de gezondheid van het product. De Europese wetgeving mag naar mijn mening best strenger worden op het gebied van voedingslabels. Aan de andere kant moet de consument zelf bewuster omgaan met hun voeding. Verdiep jezelf eens in de verschillende macro-nutriënten en leer de voedingslabels en voedingswaardetabellen achterop het product te lezen. De basisregels van voeding is niet zo moeilijk. Binnen 5 minuten leer je de voedingslabels lezen en weet je of iets daadwerkelijk gezond is of niet. Kijk door de labels van de Light producten heen. Gezond eten heb je zelf in de hand.

Gerelateerde berichten

Fitnessbaas

De fitnessbaas is een echte eindbaas. Wekelijks schrijft hij artikelen over fitness, voeding en gezondheid voor fitnessbaas.nl. Geen moeilijke taal of loze beloftes. De fitnessbaas zegt waar het op staat.

Reageer op dit artikel

Loading Facebook Comments ...